İKTİSADİ DÜŞÜNCEDE ORTAÇAĞ AVRUPA VE İSLAM DÜNYASI: BİR KARŞILAŞTIRMA

 

Giriş

Ortaçağ, Avrupa ve İslam dünyasında ekonomik düşüncenin gelişiminde önemli bir dönemdir. Her iki bölgede de ekonomik düşünce, feodal sistem, tarım ve ticaretin gelişimi, skolastik düşünce ve İslam hukuku gibi farklı etmenler tarafından şekillenmiştir. Bu çalışma, Ortaçağ Avrupa ve İslam dünyasındaki iktisadi düşünceleri karşılaştırmayı amaçlamaktadır.

Ortaçağ Avrupa İktisadi Düşüncesi

Ortaçağ Avrupa'sı, feodal sistem ve manastır ekonomisi tarafından karakterize edilen bir dönemdi. Bu sistemde, toprak sahipleri, köylüler ve rahipler arasında bir hiyerarşi vardı. Ticaretin gelişimi ise ticaret yolları ve şehirlerin oluşumu ile ivme kazandı. Skolastik düşünce, doğal yasalar teorisi ile karakterize ediliyordu. Skolastik ekonomistler, adalet, ahlak ve dürüstlüğün ekonomide önemli olduğunu savundular.

İslam Dünyasında İktisadi Düşünce

İslam kültürü, ekonomiye büyük bir etki yapmıştır. İslam hukuku, ticaretin düzenlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu hukuk, faizsiz bankacılık, karşılıklı yardımlaşma ve risk paylaşımı prensipleri üzerine kuruludur. İslam bilginleri, ekonominin İslam ahlakı ve ilkeleri ile uyumlu olması gerektiğini savunmuşlardır.

Ortaçağ Avrupa ve İslam Dünyasında Karşılaştırmalı İktisadi Düşünce

Ortaçağ Avrupa'sı ve İslam dünyası arasında ticari ve ekonomik ilişkiler vardı. Avrupa, İslam dünyasından çeşitli şeyler öğrendi, özellikle ticaret, matematik, astronomi ve tıp alanlarında. Benzer şekilde, İslam dünyası, Avrupa'dan tarım ve zanaat konularında ilham almıştır. Ancak, her iki bölge arasındaki iktisadi düşünce farklılıkları da mevcuttu.

Ortaçağ Avrupa'sında, ekonomik düşünce, skolastik düşünce ile sıkı bir şekilde bağlantılıydı. Skolastik ekonomistler, ekonomik aktivitelerin doğal yasalar tarafından sınırlandırılması gerektiğini savunmuşlardır. Ayrıca, adalet, ahlak ve dürüstlüğün ekonomide önemli olduğu konusunda ısrar etmişlerdir. Bu düşünceler, Avrupa'nın kapitalizm ve endüstri devrimi gibi daha sonraki iktisadi gelişmelerine kadar etkili olmuştur.

İslam dünyasında ise, iktisadi düşünce, İslam hukuku ve ilkeleriyle sıkı bir şekilde bağlantılıydı. İslam hukuku, faizsiz bankacılık, karşılıklı yardımlaşma ve risk paylaşımı gibi prensipler üzerine kuruludur. İslam bilginleri, ekonominin İslam ahlakı ve ilkeleri ile uyumlu olması gerektiğini savunmuşlardır. Bu düşünceler, günümüzde de İslam ülkelerindeki iktisadi düşüncenin temelini oluşturmaktadır.

Sonuç

Ortaçağ Avrupa ve İslam dünyası arasında iktisadi düşünce açısından önemli farklılıklar vardı. Avrupa'da, ekonomik düşünce skolastik düşünce ile sıkı bir şekilde bağlantılıydı, İslam dünyasında ise İslam hukuku ve ilkeleriyle bağlantılıydı. Her iki bölge arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler ise, her iki bölgede de ekonomik düşüncenin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.

Kaynakça 

Abbas, A. (2014). Economic Thought in Medieval Islam: A Study of Al-Ghazali's Ihya Ulum al-Din. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 1(1), 13-21.

Evans, R. J. (2010). The Feudal Revolution and Europe's Rise: Political Divergence of the Christian West and the Muslim World before 1500 CE. The Journal of World History, 21(2), 207-242.

Gaudiosi, M. (1988). The Influence of the Islamic Law of Waqf on the Development of the Trust in England: The Case of Merton College. University of Pennsylvania Law Review, 136(4), 1231-1261.

Tabakoğlu, A. (1997). İslam ve Kapitalizm: İktisadi Düşünceler Tarihi Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: İz Yayıncılık.

Turan, A. (2018). Ortaçağ'da İslam Düşüncesinde İktisat Felsefesi ve İslami İktisat Anlayışı. Journal of Islamic Economics and Finance, 4(1), 53-69. doi: 10.15408/ijef.v4i1.7713

Özel, O. (2011). Ortaçağ Avrupa'sında İktisadi Düşünce ve Büyük Bunalım. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 53-70.

Savaşan, F. (2017). İslam İktisadi Düşüncesi Tarihi ve Güncel Uygulamalar. International Journal of Economics, Commerce and Management, 5(3), 11-25.